Het kabinet ziet weinig heil in het plan van werkgevers- en werknemers om de hoogte van het inkomen als criterium te hanteren om vast te stellen welke groepen moeten worden ontzien bij de geplande AOW leeftijdsverhoging naar 67 jaar. Ook in de Kamer is het idee koeltjes ontvangen. Na vele eerdere dossiers wordt opnieuw de dubbelhartige houding van kabinet en volksvertegenwoordiging onderstreept. 

Voorbij gegaan aan het feit dat (verplicht) doorwerken tot na het 65^e jaar een bijzonder slecht voornemen is wegens een diversiteit aan redenen:  In algemeenheid de structurele onwil van werkgevers om 50 plussers een dienstverband aan te bieden, onwil van de overheid dit te veranderen, lichamelijke gebreken bij de oudere, moeilijker leren, en een wat langzamer werktempo, etc. etc.  Maar na deze vaststelling van feitelijkheden dan toch maar eens ingegaan op het recente AOW voorstel van werkgevers- en werknemers.

Allereerst: wat is de oorzaak van het probleem? Antwoord: de(hoofd)oorzaak van het probleem is gelegen in het feit dat mensen gemiddeld ouder worden dan eerder verwacht. Gemiddeld. Bezien in  het licht dat de aller laagst betaalden in onze samenleving zo’n 10 tot 13 jaar eerder komen te overlijden dan de hoogst betaalden, maakt echter nog specifieker duidelijk waar het probleem heel precies vandaan komt. En laten we ons niet op het verkeerde been zetten in de gedachte dat dit verklaar baar zou zijn uit het feit dat laagstbetaalden er ongezondere leefgewoontes op na  zouden houden  zoals meer roken, drinken, en een teveel aan foute voeding.

Een klassiek onderzoek hiernaar is immers al in 1978 gedaan door Michael Marmot van de Universiteit van Londen bij Britse ambtenaren. De laagste beambten bleken vier maal zo vaak door een hartaanval getroffen te worden dan de hoogste. Dat lag maar zeer gedeeltelijk aan de ongezondere gewoontes van de laagstbetaalden. Wanneer je corrigeerde voor bloeddruk, cholesterolgehalte, roken, fysieke activiteit enzovoort, bleef toch nog een drievoudig verschil bestaan. Het meest opvallende resultaat was echter dat ambtenaren die maar één trapje lager dan de absolute top stonden, zoals artsen en juristen, twee keer zoveel hartinfarcten kregen dan hun superieuren. Wanneer je sociale positie en hartziekten tegen elkaar afzette, was er een geleidelijke toename van ziekte bij lager wordende positie te zien.

Conclusie: De rijke(ren) zijn de oorzaak van ‘het probleem’. Laat hen die de oorzaak zijn er dan ook voor betalen, zoals 2 jaar langer doorwerken alvorens de pensioengerechtigde leeftijd wordt behaald. Want wat is nu precies zwaar werk? Je kunt er eindeloos over discussiëren zonder een stap verder te komen. Maar zodra we wetenschappelijk onderbouwd een relatie kunnen leggen  tussen de hoogte van het inkomen en de gemiddelde  sterftekans gerelateerd aan dat inkomen, kunnen we in het verlengde hiervan  eveneens  en zonneklaar een relatie leggen met een specifiek beroep.  Tevens vinden we hier verklaard waarom juist zoveel hoger betaalden door willen werken na het 65^e. Het werk is plezierig, geeft voldoening en levert vooral (heel) veel geld op. Nou, als dat alles geen levensverlengende ingrediënten zijn! (Maar dat gaat straks de gemeenschap wel een paar centen kosten!) Een eenvoudige oplossing zou zijn om het werk van de hogerbetaalden wat onaangenamer te maken. Hoe? Door minder salaris en bonussen te betalen!

En dan kom ik nog graag even terug op de aanhef van deze bijdrage waarin ik spreek over een dubbelhartige houding van kabinet en volksvertegenwoordiging, alweer in algemeenheid.

Zodra een roker de samenleving op kosten jaagt door zijn of haar (vermeend !) ongezonde gedrag, moet deze hiervoor betalen. Bijvoorbeeld in de vorm van steeds maar meer accijns en belastingen op de tabakswaar.  Maar zodra een topwerknemer in een toppositie en  met een topinkomen, door zijn gezonde gedrag (het uitvoeren van een  hoog betaalde baan) de samenleving op kosten jaagt, dan vinden kabinet en volksvertegenwoordiging het plots een slecht idee hen die verantwoordelijk zijn ervoor te laten betalen. Nee, dan krijgt men zelfs nog maar bijzonder weinig beweging in de exorbitante bonussen aan de al dikbetaalde  top.  Een ‘top’ die bovendien  vaak nog enkel met het belastinggeld van ‘laagloon Nederland’ de hoogbetaalde baan heeft weten te behouden.

En moeten die(te?) hoogbetaalde werknemers  eigenlijk niet beter uit de bedrijven geweerd worden? Precies zoals de rokers?!

H. Hamers